Veel Nederlanders en West-Afrikanen werken op de een of andere manier samen. Dat heeft wisselende resultaten. Naast goed lopende en succesvolle contacten zijn er ook teleurgestelde artiesten en Nederlanders. Alle samenwerking, ook tussen Nederlanders en ook tussen Afrikanen, kan onder spanning komen te staan als niet aan een aantal basisvoorwaarden wordt voldaan. Hier preventief mee bezig zijn is een belangrijke voorwaarde voor succes. Al te vaak lijden relaties onder het "gekookte kikker"-syndroom (gooi een kikker in een pan kokend water en hij weet niet hoe snel hij er weer uit moet komen, zet een kikker in een pan koud water op een vuurtje en hij blijft zitten tot hij dood gekookt is).

Rekening houden met elkaars verschillende achtergrond
Doordat ideeën over wat goed en respectvol is nogal eens uit elkaar lopen, kan er snel irritatie ontstaan. Lees daarover meer bij Samenleving: Individueel of collectivistisch en bij Communicatie: Contact en aanpassing en Optimale communicatie. Dit zouden zowel Nederlanders als Afrikanen zich ter harte moeten nemen.

Het voldoende kennen van elkaars en de eigen verwachtingen
Vage beelden over de (financiële) toekomst, "het komt wel goed" en "dat bekijken we later wel" kunnen (onbewuste) trucjes zijn om moeilijke en/of confronterende gesprekken uit de weg te gaan. Toch zijn dit vaak de zaadjes waaruit een ontevreden beleving van de relatie gaat groeien. Aan het eind heeft of de één of de ander het gevoel gebruikt te zijn en keert zich teleurgesteld of verbitterd af. Dat kan het resultaat zijn van een bewust verborgen agenda maar ook onvermogen om duidelijkheid te scheppen in de relatie. Een verschillende beleving kan het volgende zijn: de hulp ziet zichzelf als een soort lanceerplatform waar vandaan de artiest zelf naar zijn bestemming gaat vliegen; de artiest ziet zichzelf als de gelukkige die in een vliegtuig (de hulp) kan stappen en naar zijn bestemming wordt gevlogen. Door samen te praten over hoe mooi de bestemming is maar niet over wie wat doet en wat daar de consequenties van zijn kan lang een gezamenlijkheid lijken te bestaan die er in wezen niet is.

Het is beter de confrontatie aan te gaan en duidelijk te maken hoe je er zelf in staat, wat je van de ander verwacht en wat je gaat doen als daar verandering in komt. Maak duidelijke zakelijke afspraken over ieders bijdrage en de waarde in geld die daar tegenover staat.

Het scheiden van zakelijke en prive belangen
Samenwerken is iets anders dan samenleven. Bij werken liggen de financiële relaties anders dan in een familie of tussen vrienden. De activiteiten waaruit het samenwerken bestaat vertegenwoordigen geld en daarmee belangen van álle partners in de samenwerking. In de praktijk zijn het vaak de Nederlanders die de organisatie en administratie voeren en de Afrikaanse artiest die het "product" is en dus uiteindelijk het geld moet verdienen (met of zonder collega's of Nederlandse bandleden).

Het belang van de artiest is geld voor eigen leven en voor de familie in het thuisland. Voor die familie is altijd geld nodig en bij bijzondere gebeurtenissen als overlijden en ziekte rekent de familie ook op een bijdrage van de familie uit het buitenland, die immers in een rijk land woont. De opbrengsten van de samenwerking worden dan ook makkelijk belast met samenleven. De noodzaak van geld voor de familie ten koste van de artiest maar ook van de samenwerkende Nederlander(s). Niets is gratis - de één investeert tijd, de ander creativiteit, geld of relaties en weer een ander zijn artiest zijn. Als de opbrengsten uit medeleven grotendeels naar de artiest gaan dan is dat op termijn reden voor spanningen.

Het is beter dit soort constructies te vermijden door bewust geld te verdelen op basis van activiteit. Wat ieder dan met dat geld doet is zijn/haar eigen zaak. Maak hierover duidelijke zakelijke afspraken die recht doen aan ieders bijdrage. Mocht je op basis van vriendschap, relatie of een gevoel van medelijden willen bijdragen aan de financiële nood van de familie in Afrika, doe dat dan als gift van jezelf maar los van de activiteiten die je samen uitvoert.

Gelijkwaardige verhoudingen
Bovenstaande constructie met geld is zowel de oorzaak als het gevolg van ongelijkwaardige verhoudingen. Met geld maak je geld. Het opzetten van lessen, workshops of concerten kost geld. Vooral in Nederland beginnende artiesten die hun kunnen te gelde willen maken, zijn vaak afhankelijk van Nederlanders die wel willen investeren. Nederlanders hebben daar verschillende motieven voor zoals b.v. "dicht bij het vuur zitten", ervan leren, soms medelijden, soms adoratie maar doen ze het ook uit zakelijkheid?

Zakelijkheid wil zeggen dat er op basis van gelijkwaardigheid wordt samengewerkt. De één heeft relaties en geld, de ander het "product". Door deze gelijktijdig in te zetten kunnen beide partijen er voordeel van hebben. De zakelijkheid zorgt ervoor dat dat voordeel ook daadwerkelijk aan beiden ten goede komt. Na afloop zijn de verhoudingen in evenwicht.

Door alleen te investeren en de ander alle opbrengsten te geven ontstaat een scheve verhouding. De ander is nog steeds aan jou verplicht en mogelijk ook van jou afhankelijk voor de volgende activiteit. Als op dat moment de samenwerking zou (moeten) stoppen, is het voor beide partijen moeilijk er een tevreden gevoel aan over te houden.

Bekijk het eens vanuit de samenwerking tussen Nederlanders. De assertiviteit waarmee arbeidsverhoudingen worden bedongen lijkt een mooi voorbeeld voor hoe je ook kunt onderhandelen over elkaars inbreng. Het feit dat één van de partijen uit Afrika komt zou daar niets aan af moeten doen.

Een goed idee zou kunnen zijn dat in ieder geval de financiële situatie na een evenement (workshop, concert of lessenserie) in evenwicht is. Dat betekent concreet dat de kosten verrekend zijn en dat de winst naar rato verdeeld is. Als er ook in de toekomst nog samengewerkt moet worden, kan een deel van de winst ook buiten de verdeling gehouden worden als basis voor het investeren in de komende kosten. Dat is dan het werkkapitaal van de samenwerking.