Ras Kollinx is de artiestennaam van Collins Kwashie Agbezudor. Hij werd in 1962 in de hoofdstad
Accra geboren. Omdat hij op een zondag werd geboren, kreeg hij de naam Kwashie (in
Ghana
noemen ze 'zondag' 'Kwashie Day'), maar de onderwijzers op de basisschool vonden Kwashie
Agbezudor een te moeilijke naam en noemden hem Collins. De familie Agbezudor behoort tot het
volk van de Ewe, in Ghana een minderheid (ongeveer dertien procent van de Ghanese bevolking).
De Ewe leven in het Zuid-Oosten van Ghana en verder in Togo, Benin en in het Westen van Nigeria.
De ouders van Ras komen uit de Volta Regio, een relatief arm gebied in
Ghana. Ze verhuisden, los
van elkaar, vanwege de economische malaise op het platteland naar de hoofdstad Accra in de hoop
op een welvarender bestaan. Veel mensen op het platteland van Ghana en in andere Afrikaanse
landen verhuisden in die tijd naar Accra en omdat elk volk zijn eigen cultuur heeft met een eigen
muziek, eigen muziekinstrumenten en eigen ritmes, werd Accra in de vijftiger en zestiger jaren een
smeltkroes van verschillende culturen - een ideale plek om op te groeien voor een masterdrummer.
De vader van Ras werd timmerman en zijn moeder ging vis verhandelen.
Toen Ras zeven jaar oud was, werd zijn moeder ziek. Samen met haar reisde hij naar Abor, in de
Volta Regio, waar de familie van zijn moeder woont. Zijn vader had al eerder geprobeerd om hem
daarheen te sturen om hem 'te disciplineren', maar dat had Ras geweigerd. In Abor mocht hij
meespelen in een groep die traditionele muziek maakte en traditionele dansen uitvoerde. Ras was
acht jaar oud toen hij besloot dat hij een
master-drummer wilde worden. Hij probeerde alle ritmes
die hij hoorde te onthouden. Op zijn twaalfde ging hij terug naar de hoofdstad Accra. Toen merkte
hij voor het eerst dat hij beter trommelde dan de andere kinderen. De andere kinderen deden maar
wat, terwijl hij bewust voor een ritme koos en dat vervolgens ook speelde. Hij vroeg aan zijn vader of
hij in de muziekgroep van zijn ouders de bellen of de rasp mocht spelen. In een percussiegroep zijn
de bellen of de rasp de moeilijkste instrumenten omdat ze een metronoomfunctie hebben. Zijn
vader weigerde het, maar een man die Ras het zijn vader hoorde vragen, haalde zijn vader over. En
tot grote verbazing van zijn ouders ging het goed...
Ook op school viel Ras op door zijn drumtalent. Bij de jaarlijke culturele activiteiten van de school
mocht hij altijd in de muziekgroep meespelen. Bij één van die schooloptredens hoorde een man uit
de buurt, Nii Amponsah Dodoo, hem spelen. Dodoo was bezig met het oprichten van een culturele
jeugdgroep Obuadabang die traditioneel Afrikaanse muziek en dans uitvoert. Hij vroeg Ras voor zijn
orkest en Ras maakte een aantal jaren deel uit van de jeugdgroep. Met deze groep won Ras
meerdere keren de nationale competitie voor
masterdrummers, georganiseerd door de Arts Council
of Ghana, een competitie op het hoogste, professionele niveau.
In
Ghana is muziek een onderdeel van de gemeenschap. Van elke sociale en maatschappelijke
gebeurtenis wordt een religieus getint ritueel gemaakt, omlijst met muziek en dans. Elke
gebeurtenis heeft zijn eigen muziek, melodie, instrumenten, ritme en dans en is door het ritme
nauw verbonden met de taal. Van oorsprong werd in het ritme de klank en het ritme van de spraak
nagebootst. Omgekeerd is voor Ras elk ritme verbonden met een bepaalde sociale context, voor
hem vertelt elk ritme zijn eigen verhaal. Bij de welvarende volken in Ghana is muzikant dan ook een
zeer respectabel beroep. Maar bij de Ewe bestaat het beroep van muzikant niet want de Ewe zijn
een relatief arm volk en zelfs Ewe-masterdrummers moeten naast hun muziek nog ander werk
doen om in hun dagelijks onderhoud te kunnen voorzien. Zijn vader wilde dat Ras hem later zou
opvolgen als timmerman. Ras wilde dat niet, hij wilde eerst verder studeren en met muziek bezig
zijn. Maar zijn moeder hield hem voor dat mannen die muzikant werden, enge ziektes kregen. In
plaats van een flitsende start van een muziekcarrière besliste zijn vader toen dat Ras een opleiding
moest gaan doen waarmee hij later in een garage carrosserieën van auto's in elkaar zou kunnen
lassen want dat was een goedkope opleiding.
Ras zag de bui hangen en vertrok naar Nigeria op zoek naar een betere toekomst, maar na twee
maanden was hij alweer terug in
Ghana: Vanwege de dalende olie-inkomsten zette de Nigeriaanse
regering in 1983 alle buitenlanders het land uit, waaronder een miljoen Ghanezen. Hierdoor
veranderde de economische situatie in Ghana dramatisch, er volgde zelfs een hongersnood. Ras
vond werk in een benzinestation en speelde traditionele muziek in een muziekgroep van een
katholieke jeugdorganisatie. In Ghana is de National Dance Company het hoogste niveau waarop je
professioneel kunt drummen. De directeur van de National Dance Company merkte Ras voor het
eerst op toen Ras benzine voor hem regelde in een tijd dat er haast geen benzine te krijgen was.
De directeur zorgde er vervolgens voor dat Ras auditie mocht doen. In 1983 kwam Ras bij de
National Dance Company maar na zes maanden kwam er een nieuwe directeur die vond dat Ras
niet volgens de juiste procedure was aangenomen en dat hij moest vertrekken. Korte tijd later zat
de School of Performing Arts, verbonden aan de Faculteit voor Afrikaanse Studies van de
Universiteit van Accra, zonder drumdocenten. Met zijn opgebouwde kennis van ritmes van
meerdere volken in Ghana was Ras de aangewezen persoon om drumdocent te worden. In totaal
gaf Ras meer dan tien jaar les aan studenten van de universiteit van Accra (elke student aan een
universiteit in Ghana moet verplicht een vak volgen dat te maken heeft met de Afrikaanse cultuur,
bijvoorbeeld Afrikaanse danslessen of Afrikaanse percussie). Ondertussen leerde hij zelf nog
steeds nieuwe ritmes bij. Ras is ook solopercussionist geweest bij de Abibigroma ('Blackmen's
Art') Theatre Company. Hij heeft in veel West-Europese landen concerten, cursussen en
workshops gegeven.
Sinds 1994 woont Ras definitief in Nederland (Groningen). Hij werkt bij
Stiggelbout als
instrumentenbouwer en geeft verder concerten, workshops en cursussen.
Als masterdrummer ziet
hij het als zijn morele plicht om zoveel mogelijk mensen te laten kennismaken met de Afrikaanse
muziek en cultuur, in het bijzonder die van Ghana. Tot die muziek behoort niet alleen de
traditioneel Afrikaanse muziek maar ook de bijbehorende dansen én de moderne versies van de
Ghanese muziek zoals highlifemuziek die in Ghana is ontstaan (Ras speelt in de band HelloHello
en in de Smilingband die allebei highlifemuziek op het repertoire hebben staan). Zijn meest geliefde
trommel is nog steeds de djembé en zijn voorkeur gaat uit naar moeilijke, complexe ritmes. Maar
hoe gecompliceerd de ritmes ook zijn, voor Ras blijft de culturele context altijd aanwezig. Wat
tijdens een les of een concert voor de leerling of de toehoorder 'gewoon' een ritme is, is voor hem
iets dat altijd verbonden blijft met een bepaalde sociale gebeurtenis of activiteit. Ras gaat dan ook
regelmatig naar Ghana om zijn (muziek)kennis op peil te houden en te actualiseren. Voor Ras is
ritme een taal, een taal die hem herinnert aan het land waar hij vandaan komt.
Ras Kollinx speelt ook in de groepen Hello Hello, de Smilingband en Dunekpoe. Hello Hello is een
band die zich bezighoudt met Afrikaanse popmuziek (reggae (eigen nummers en covers van Bob
Marley), funk, highlife, Ghanese gospel en afrorock). De Smilingband speelt de
highlifemuziek van
Smiling Osei en Dunekpoe houdt zich bezig met traditioneel Afrikaanse muziek en dans.
Daarnaast is Kollinx op freelance-basis als docent percussie verbonden aan de Stedelijke
Muziekschool in Groningen.
Contact:
Ras Kollinx
Taco Mesdagstraat 12
9718 KL Groningen
tel: 050 - 312 0603
tel: 06 - 5583 1912
fax: 050 - 318 9303
mail: raskollinx@talkingdrums.nl